وبلاگ
تاریخچه قهوه
تاریخچه قهوه؛ از افسانه‌های اتیوپی تا محبوب‌ترین نوشیدنی جهان
قهوه امروزه یکی از شناخته‌شده‌ترین نوشیدنی‌های جهان است و بخش مهمی از فرهنگ روزمره بسیاری از کشورها را تشکیل می‌دهد. اما مسیر رسیدن دانه‌های قهوه از مناطق آفریقا به قهوه‌خانه‌های خاورمیانه، اروپا و سپس سراسر جهان، تاریخی طولانی و جذاب دارد.
قهوه از کجا آمده است؟
خاستگاه گیاه قهوه را معمولاً به اتیوپی نسبت می‌دهند. یکی از مشهورترین روایت‌ها، داستان چوپانی به نام «کالدی» است که گفته می‌شود متوجه شد بزهایش پس از خوردن میوه‌های یک گیاه خاص، انرژی بیشتری پیدا می‌کنند.
این داستان بسیار معروف است، اما بیشتر به‌عنوان افسانه‌ای درباره کشف قهوه شناخته می‌شود و مدرک تاریخی محکمی برای اثبات جزئیات آن وجود ندارد.
آنچه اهمیت بیشتری دارد این است که گیاه قهوه، به‌ویژه گونه عربیکا، پیوند تاریخی عمیقی با مناطق اتیوپی دارد.
ورود قهوه به یمن
یمن نقش بسیار مهمی در تبدیل قهوه از یک گیاه محلی به یک نوشیدنی تجاری داشت. در حدود قرن پانزدهم میلادی، شواهد تاریخی روشن‌تری از مصرف قهوه در یمن دیده می‌شود.
قهوه در میان برخی جوامع صوفی نیز مورد استفاده قرار می‌گرفت و به‌تدریج کشت و تجارت آن توسعه پیدا کرد.
بندر مُخا یا موکا (Mocha) در یمن به یکی از مراکز مهم صادرات قهوه تبدیل شد. نام «موکا» که امروزه نیز در دنیای قهوه بسیار شنیده می‌شود، با همین بندر تاریخی ارتباط دارد.
گسترش قهوه در خاورمیانه
قهوه از یمن به مناطق مختلف خاورمیانه گسترش پیدا کرد و در شهرهایی مانند مکه، قاهره، دمشق و استانبول محبوب شد.
با گسترش مصرف قهوه، قهوه‌خانه‌ها نیز به مکان‌هایی برای ملاقات، گفت‌وگو، تجارت، شنیدن اخبار و فعالیت‌های اجتماعی تبدیل شدند.
در دوره امپراتوری عثمانی، فرهنگ نوشیدن قهوه توسعه زیادی پیدا کرد و قهوه به بخشی از زندگی اجتماعی بسیاری از مردم تبدیل شد.
قهوه چگونه وارد اروپا شد؟
تجار و مسافران اروپایی که با خاورمیانه ارتباط داشتند، قهوه را به اروپا معرفی کردند. در قرن هفدهم، مصرف قهوه در شهرهای اروپایی گسترش یافت.
قهوه‌خانه‌ها در کشورهایی مانند انگلستان، فرانسه و هلند به محل ملاقات بازرگانان، نویسندگان، روشنفکران و گروه‌های مختلف اجتماعی تبدیل شدند.
به مرور، قهوه از یک نوشیدنی نسبتاً ناشناخته و وارداتی به کالایی پرتقاضا تبدیل شد.
گسترش کشت قهوه در جهان
با افزایش تقاضا، کشورهای اروپایی تلاش کردند کشت قهوه را در مناطق تحت کنترل استعماری خود گسترش دهند. تولید قهوه به بخش‌هایی از آسیا، کارائیب و آمریکای لاتین راه یافت.
در قرن‌های بعد، کشورهایی مانند برزیل به تولیدکنندگان بسیار بزرگ قهوه تبدیل شدند و صنعت جهانی قهوه شکل گسترده‌تری پیدا کرد.
البته این گسترش تاریخی با نظام‌های استعماری و در مواردی با کار اجباری و برده‌داری نیز ارتباط داشت؛ بنابراین تاریخ تجارت قهوه تنها داستان محبوب‌شدن یک نوشیدنی نیست و جنبه‌های اقتصادی و اجتماعی پیچیده‌ای نیز دارد.
پیدایش اسپرسو
یکی از تحولات مهم دنیای قهوه در ایتالیا اتفاق افتاد. در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، دستگاه‌هایی برای تهیه سریع‌تر قهوه با استفاده از فشار و بخار توسعه پیدا کردند.
با پیشرفت فناوری دستگاه‌های اسپرسوساز، اسپرسو به یکی از پایه‌های اصلی فرهنگ قهوه مدرن تبدیل شد.
امروزه بسیاری از نوشیدنی‌های محبوب مانند کاپوچینو، لاته، آمریکانو و ماکیاتو بر پایه اسپرسو تهیه می‌شوند.
قهوه در دوران مدرن
در قرن بیستم، تولید صنعتی، بسته‌بندی، قهوه فوری و گسترش کافه‌ها باعث شد دسترسی به قهوه بسیار آسان‌تر شود.
در دهه‌های اخیر نیز توجه مصرف‌کنندگان به موضوعاتی مانند خاستگاه دانه، نوع فرآوری، درجه رُست، تازگی قهوه و روش‌های تخصصی دم‌آوری افزایش یافته است.
امروزه علاوه بر اسپرسو و قهوه ترک، روش‌هایی مانند V60، کمکس، فرنچ پرس، اروپرس و کلدبرو نیز طرفداران زیادی دارند.
عربیکا و روبوستا؛ دو نام مهم در تاریخ قهوه
بخش بزرگی از قهوه تجاری جهان به دو گونه مهم مربوط می‌شود: Arabica و Robusta.
عربیکا معمولاً به دلیل عطر و پیچیدگی طعمی مورد توجه است، در حالی که روبوستا معمولاً کافئین بالاتر و طعمی قدرتمندتر و تلخ‌تر دارد. ترکیب این دو نیز در بسیاری از قهوه‌های اسپرسو رایج است.
قهوه؛ از یک دانه تا یک فرهنگ جهانی
داستان قهوه مسیری چندصدساله از اتیوپی و یمن به خاورمیانه، اروپا، آسیا و قاره آمریکا را طی کرده است. این نوشیدنی در دوره‌های مختلف با تجارت، فرهنگ، کافه‌نشینی و زندگی اجتماعی انسان‌ها پیوند خورده است.
امروز قهوه دیگر فقط یک نوشیدنی برای افزایش انرژی نیست؛ برای بسیاری از مردم، بخشی از سبک زندگی و فرصتی برای گفت‌وگو، استراحت و لذت بردن از طعم و عطر است.
اهورا؛ همراه لحظه‌های خوش‌طعم
مجموعه اهورا با فعالیت در زمینه پخش قهوه، شکلات و لوازم قنادی تلاش می‌کند مجموعه‌ای متنوع از محصولات موردنیاز فروشگاه‌ها، کافه‌ها و قنادی‌ها را فراهم کند.
اهورا؛ از عطر قهوه تا شیرینی شکلات، برای ساختن لحظه‌هایی خوش‌طعم‌تر.